Czynność żucia

Czynność żucia kształtuje budowę anatomiczną narządu żucia. Dotyczy to szczególnie kości szczęki i żuchwy, a także kości skroniowych na odcinku stawów skroniowo-żuchwowych. Kość bowiem, mimo swej twardości fizycznej, jest pod względem biologicznym bardzo plastyczną, tkanką ustroju. Reaguje ona żywo zmianą formy na siły ucisku i pociągania podczas czynności narządu żucia. To kształtujące oddziaływanie czynności zachodzi głównie w okresie rozwoju narządu żucia, choć ze zmniejszoną dynamiką rozciąga się na cały okres życia człowieka. Znajduje ono wyraz w różnego rodzaju zgrubieniach i pasmach kostnych, a także w samej budowie wewnętrznej kości. Beleczki istoty gąbczastej przyjmują ułożenie dostosowane do czynności oporowej tkanki kostnej,, czyli tzw. orientację czynnościową. Przebieg pasm i beleczek kostnych pokrywa się z przebiegiem linii największych naprężeń spowodowanych działaniem mięśni żucia. Te twory architektoniczne dostosowane do czynności oporowej tkanki kostnej nazwane zostały dźwigarami (trajektoriami) szczęki i żuchwy (ryc. 80). Taka budowa kości odpowiada obowiązującej w technice zasadzie maksimum — minimum, tzn. pozwala na uzyskanie maksimum wytrzymałości przy użyciu minimum materiału.

Czynnościowe ukształtowanie wykazuje również przyzębie (parodontium). Zasadniczą czynnością przyzębia jest umocowanie zęba w zębodole oraz przejmowanie sił żucia wywieranych na ząb. Wspólne- zadania odrębnych anatomicznie tkanek spowodowały, że przyzębie traktuje się jako jednostkę czynnościową. Z podobnych względów wyróżnia się w patologii duży dział chorób przyzębia. Aczkolwiek wszystkie tkanki przyzębia wykazują przystosowanie czynnościowe, to jednak dotyczy ono głównie ozębnej. Jak wiadomo, w ozębnej znajdują się liczne włókna ozębnowe, które z jednej strony przyczepiają się do cementu korzeniowego, a z drugiej — do kości zębodołu (ryc. 41). Przy szyjce zęba wykazują one przebieg bardziej poziomy (fibrae alveolodentales horizonta-les), przy szczycie korzenia — promienisty (fibrae alveolodentales apica- les), podczas gdy na całej prawie długości korzenia ułożenie ich jest skośne (fibrae alveolodentales obliquae). Kostne przyczepy tych ostatnich położone są bliżej dziąsła niż przyczepy na cemencie, co decyduje o ich skośnym przebiegu. Ząb jest jak gdyby zawieszony na tych włóknach i dlatego razem określa się je jako „aparat” zawieszeniowy zęba. Ten charakterystyczny układ włókien ozębnowych powstaje dopiero pod wpływem mechanicznej czynności uzębienia, przede wszystkim czynności żucia. Dzięki skośnemu ułożeniu dużej ilości włókien ozębnowych pionowy ucisk wywierany na ząb przekazywany jest na kość zębodołu w formie pociągania. Obciążenie przyzębia w formie sił pociągających jest korzystne pod względem biologicznym.

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *