Jaka jest szybkość wiązania gipsu?

Podczas procesu wiązania masa gipsowa rozszerza się. Rozszerzalność tę nazywamy rozszerzalnością wiązaniową albo chemiczną. Ażeby otrzymać właściwą konsystencję papki gipsowej, zarabiamy 2 części wagowe proszku z 1 częścią wagową wody. Gips zarobiony w tym stosunku wykazuje konsystencję gęstej śmietany. Jeżeli dodamy proszku w nadmiarze, to gęsta papka może utrudnić nam pracę, np. przy sporządzaniu modelu może ona niedokładnie wypełnić formę. Użycie natomiast nadmiaru wody powoduje, że związana masa gipsowa jest porowata i miękka. W praktyce dosypujemy gips porcjami do odpowiedniej ilości wody aż do momentu, w którym nowe porcje przestają być zwilżane i wówczas przystępujemy do krótkiego, lecz dokładnego mieszania. Po wymieszaniu gipsu nie należy dodawać nowych porcji proszku ani wody, ponieważ czyni to masę niejednolitą i kruchą. Można natomiast w trakcie wsypywania proszku odlać nadmiar wody. Woda do zarabiania gipsu powinna być odstana albo nawet przegotowana, w celu uwolnienia jej od rozpuszczonego powietrza i soli.

Szybkość wiązania gipsu zależna jest od wielu czynników o charakterze chemicznym, termicznym i mechanicznym. Do czynników chemicznych zaliczamy szereg związków chemicznych, które dodane do gipsu w odpowiednim procencie wpływają przyspieszająco albo opóźniająco na czas jego wiązania. Związki chemiczne o działaniu przyspieszającym nazwane zostały katalizatorami dodatnimi, a o działaniu opóźniającym — katalizatorami ujemnymi. Właściwości katalizatorów dodatnich, przy odpowiedniej zawartości procentowej, wykazują takie sole, jak: chlorek sodu (NaCl — 0,5—3,0%), siarczan sodu (Na2S04 — 3,0—4,0%), siarczan potasu (K2S04 — 2,0%>), tiosiarczan sodowy (Na2S203 — 3,0%), chlorek glinu (A1C13 — 0,3%) i inne. Z uwagi na dostępność i bezpieczeństwo, najszersze zastosowanie praktyczne posiada chlorek sodu, czyli, sól kuchenna. Jako katalizatory ujemne stosuje się najczęściej boraks (Na2B407 • 10H20 powyżej 1,0%) oraz ałun glinowo-potasowy (K2S04 • A12S04)3 24H20 — 0,1—0,2%). Katalizatory ujemne wydłużają czas wiązania gipsu do 24 godzin i powyżej, zwiększają jego twardość i zmniejszają roz-szerzalność wiązaniową. Katalizatory ujemne stosowane są w praktyce z uwagi na dwie ostatnie cechy. Również temperatura wody wpływa na czas wiązania gipsu. Zarówno zimna, jak i ciepła woda (powyżej 50°C) wydłużają czas wiązania. Przy temperaturze wody 30—50°C czas wiązania nie zmienia się. Jako czynnik mechaniczny wpływający na szybkość wiązania wymienia się czas mieszania gipsu. Długie mieszanie gipsu skraca czas wiązania, lecz zwiększa równocześnie jego roz-szerzalność i dlatego sposób ten nie jest w praktyce wykorzystywany. Na czas wiązania gipsu wpływa wreszcie stosunek ilościowy proszku do wody. Przy użyciu mniejszej ilości wody czas wiązania ulega skróceniu.

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *