Wszystkie metale i ich stopy

Wszystkie metale i ich stopy posiadają w stanie stałym budowę krystaliczną. Poszczególne atomy, z których zbudowany jest kryształ, układają się w ściśle określonym porządku tworząc tzw. siatkę przestrzenną. Ukształtowanie tej siatki może być różne. Większość metali krystalizuje w siatce o ukształtowaniu sześciennym (ryc. 145). Pierwsze kryształki, pojawiające się podczas ochładzania płynnego stopu, nazywamy ośrodkami krystalizacji. Powstają one przede wszystkim w miejscach najwcześniej ochładzanych, tj. na powierzchni stopu. Na pierwszych kryształkach osadzają się następne prowadząc do narastania większych kryształów, tzw. krystalitów. Poszczególne krystality stykają się ze sobą tworząc nieregularne linie graniczne (ryc. 146). Im więcej jest ośrodków krystalizacji, tym drobniejsza jest budowa krystaliczna stopu. Drobnoziarnista budowa nadaje stopowi większą wytrzymałość.

Masy silikonowe

Silikonowe masy wyciskowe cechuje duża sprężystość, odporność mechaniczna i trwałość kształtu, pozwalająca nawet na długie przechowywanie wycisków na powietrzu. Nie wymagają one izolacji przed przystąpieniem do odlewania modeli, ponieważ nie łączą się z gipsem modelowym i doskonale dają się od niego oddzielić. Z jednego wycisku można odlać dwa, a nawet kilka modeli. Ujemną cechą mas silikonowych jest krótki okres ich użyteczności, trwający kilka miesięcy. Starzenie polega na stopniowej, samorzutnej polimeryzacji pasty w tubach, wskutek czego staje się ona za gęsta i nieużyteczna. Masy silikonowe posiadają też względnie duży współczynnik rozszerzalności termicznej, co zagraża zniekształceniem wycisków po przeniesieniu ich z ciepłego środowiska jamy ustnej do temperatury pokojowej.

XVIII w. – prawdziwy rozwój dentystyki

O prawdziwym rozwoju dentystyki można mówić dopiero od XVIII w., kiedy to wyzwoliła się ona z wielu przetrwałych przesądów średniowiecznych. Szczególne zasługi położył w tym czasie Francuz Piotr Fau- chard (1678—1761), nazwany „ojcem nowożytnej dentystyki”. Poza tym, że był on znakomitym chirurgiem, skonstruował dla celów laboratoryjnych ręczną wiertarkę, ulepszył wiertło do trepanacji i kleszcze do usuwania zębów, zbliżone już do dziś używanych, wprowadził specjalne sprężyny utrzymujące protezy przy bezzębiu oraz nowy typ aparatu do regulacji zębów w postaci blaszek przymocowywanych złotą ligaturą. W jednym ze swych dzieł poddał krytyce utrzymujące się jeszcze błędne zapatrywania, że w okresie ciąży- nie należy usuwać zębów lub że niebezpieczne jest wyjmowanie kłów, jako tzw. zębów ocznych.

Histologia jamy ustnej

Błona śluzowa jamy ustnej ma budowę podobną do pozostałych odcinków przewodu pokarmowego. Poza błoną śluzową wyróżnia się bowiem błonę podśluzową i warstwę mięśniową. Wierzchnią warstwę pokrywa nabłonek wielowarstwowy płaski. Struktura morfologiczna błony śluzowej w różnych strefach jamy ustnej zależy od ich różnych czynności, np. dziąsło i podniebienie twarde są przystosowane do żucia twardych pokarmów, podczas gdy np. dno jamy ustnej, chronione przez język, nie bierze udziału w akcie żucia.

Co znajduje się głębiej od nerwu twarzowego?

Głębiej od nerwu twarzowego znajdują się gałęzie nerwu trójdzielnego (n. trigeminus). Pierwsza gałąź nerwu V (nerw oczny — n. ophthalmicus) osiąga okolicę twarzy jako nerw nadoczodołowy (n. supraorbitalis) we wcięciu (lub otworze) nadoczodołowym kości czołowej. Unerwia on górną 7s część twarzy (jak na ryc. 53). Druga gałąź n. V (n. szczękowy — n. maxillaris) osiąga twarz przez otwór podoczodołowy jako nerw pod- oczodołowy (n. infraorbitalis) i po krótkim przebiegu w dole nadkłowym

Cementy krzemowe

Do bardziej znanych u nas cementów fosforowych należy zaliczyć: cement Harvarda, De Treya, Adhesor lub Agatos, a do tzw. cementów miedziowo-srebrowych Erytros, Cuprit, Argyl itp.

Masy krylowe, które szybko polimeryzują

Szybko polimeryzujące masy krylowe — stosowane- bywają do wypełnień coraz częściej. Szczególnie chętnie stosuje się je do. wypełnień ubytków klasy IV w zębach przednich oraz w zębach bez- miazgowych. Skład chemiczny i właściwości szybko polimeryzujących mas: akrylowych opisano w poprzednim rozdziale (patrz str. 169). Stosowanie mas akrylowych wymaga starannego osuszenia ubytku, a także zabezpieczenia przed wilgocią w czasie twardnienia.

Czynność żucia

Czynność żucia kształtuje budowę anatomiczną narządu żucia. Dotyczy to szczególnie kości szczęki i żuchwy, a także kości skroniowych na odcinku stawów skroniowo-żuchwowych. Kość bowiem, mimo swej twardości fizycznej, jest pod względem biologicznym bardzo plastyczną, tkanką ustroju. Reaguje ona żywo zmianą formy na siły ucisku i pociągania podczas czynności narządu żucia. To kształtujące oddziaływanie czynności zachodzi głównie w okresie rozwoju narządu żucia, choć ze zmniejszoną dynamiką rozciąga się na cały okres życia człowieka. Znajduje ono wyraz w różnego rodzaju zgrubieniach i pasmach kostnych, a także w samej budowie wewnętrznej kości. Beleczki istoty gąbczastej przyjmują ułożenie dostosowane do czynności oporowej tkanki kostnej,, czyli tzw. orientację czynnościową. Przebieg pasm i beleczek kostnych pokrywa się z przebiegiem linii największych naprężeń spowodowanych działaniem mięśni żucia. Te twory architektoniczne dostosowane do czynności oporowej tkanki kostnej nazwane zostały dźwigarami (trajektoriami) szczęki i żuchwy (ryc. 80). Taka budowa kości odpowiada obowiązującej w technice zasadzie maksimum — minimum, tzn. pozwala na uzyskanie maksimum wytrzymałości przy użyciu minimum materiału.

Korozja elektrochemiczna

Korozja elektrochemiczna może występować w jamie ustnej przy równoczesnym zastosowaniu dwóch stopów o różnych potencjałach elektrochemicznych . Dochodzi wówczas do powstania ogniwa galwanicznego, w którym elektrodami są obiekty metalowe a elektrolitem — ślina. Wysokość napięcia tego źródła prądu zależna jest od różnicy między potencjałami elektrochemicznymi zastosowanych stopów. Im szlachetniejszy jest stop, tym wyższy jest jego potencjał elektrochemiczny. Stop

Pierwsze wydanie „Przeglądu Dentystycznego”

Wydarzeniem zasługującym na uwagę było rozpoczęcie wydawania w Warszawie pierwszego polskiego czasopisma pt. „Przegląd Dentystyczny” (1898 r.), którego redakcję objął Bolesław Dzierżawski (1860— —1907).