Pionowe i poziome obciążenie zębów

Na uzębienie oddziałują siły żucia oraz siły mięśni policzków, warg i języka. Największe są siły żucia, które w przypadku zębów trzonowych osiągać mogą 80 kG. Obciążają one zęby w różnych kierunkach, jednak upraszczając zagadnienie najczęściej wyróżnia się obciążenie pionowe, czyli zgodne z długą osią zęba, i obciążenie poziome — prostopadłe do niej. Duże znaczenie dla lekarza stomatologa posiada znajomość reakcji tkanek przyzębia na obie formy obciążenia zębów.

Podczas pionowego ucisku na ząb korzeń jego przekazuje tę siłę na kość zębodołu poprzez ozębną. Jak wiadomo, w ozębnej znajdują się włókna łącznotkankowe o układzie skośnym, które ucisk pionowy wywierany na ząb zamieniają na pociąganie i w tej formie prze kazują na ścianę zębodołu. Równocześnie ząb zostaje minimalnie wepchnięty w głąb zębodołu, jednak po zaprzestaniu działania siły powraca do swego poprzedniego położenia wskutek ciśnienia krwi i płynu tkankowego w szparze ozębnowej. Takie przemieszczanie się zęba nazywamy ruchomością pionową. W warunkach fizjologicznych wielkość pionowej ruchomości jest rzędu setnych milimetra. Pionowe obciążenie zębów znoszone jest na ogół łatwo przez przyzębie, przez co należy rozumieć, że rzadko przekracza ono granicę tolerancji fizjologicznej tkanek przyzębia. Tłumaczy się to faktem zmiany ucisku na pociąganie znacznie korzystniejsze dla kości dzięki skośnemu układowi włókien ozębnowych, jak również tym, że siły przekazywane są tu równomiernie prawie na całą powierzchnię zębodołu. Włókna skośne rozmieszczone są bowiem wokół prawie całego korzenia zęba. Tak więc siła działa tu w dogodnej formie na dużą powierzchnię ozębnej i zębodołu, co w rezultacie daje niewielkie obciążenie pi’zypadające na jednostkę tych powierzchni.

Odmiennie przedstawia się sprawa poziomego obciążenia zęba. W takim przypadku jedno- korzeniowy ząb traktować można jako dźwignię dwustronną z osią obrotu położoną w głębi zębodołu (ryc. 81). Podczas poziomego nacisku na koronę ząb wychyla się wokół tej osi głównie wskutek po- a< datności ozębnej. Mówimy wówczas o tzw. poziomej

Przytoczone powyżej okoliczności uzasadniają fakt znacznie częstszego występowania przeciążeń zębów siłami poziomymi w porównaniu do tych, które spowodowane zostały siłami pionowymi. Fakt ten posiada fundamentalne znaczenie w praktyce lekarskiej. W występujących bowiem często chorobach przyzębia należy rozchwiane zęby odciążyć w pierwszej kolejności od sił działających w kierunku poziomym.

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *