Rozszerzalność wiązaniowa gipsu

Rozszerzalność wiązaniowa gipsu jest zjawiskiem niekorzystnym, ponieważ może ona spowodować zniekształcenie modeli. Rozszerzalność objętościowa gipsu wynosi około 1%, a liniowa — odpowiednio około

Rozszerzalność tę można zmniejszyć przez zarabianie gipsu z dużą ilością wody. Z tego sposobu redukcji rozszerzalności nie korzystamy jednak, ponieważ uzyskane modele są za miękkie wskutek nadmiaru wody. W celu zmniejszenia rozszerzalności wykorzystuje się powszechnie katalizatory ujemne. Ponieważ jednak wydłużają one nadmiernie czas wiązania, wobec tego dodaje się do gipsu równocześnie katalizatory dodatnie, które z kolei .skracają czas wiązania. Poprzez odpowiedni zestaw katalizatorów ujemnych i dodatnich można np. uzyskać gips o rozszerzalności zredukowanej do 0,06% i czasie wiązania wynoszącym 3 min.

Katalizatory ujemne w zestawieniu z innymi substancjami wykorzystywane są również do zwiększania twardości związanej masy gipsowej. Duża twardość gipsu wymagana jest szczególnie w przypadku sporządzania z niego modeli. Chemiczne substancje utwardzające dodawane są przez producentów do proszku gipsowego. Gatunki gipsu utwardzonego bywają zabarwione na kolor żółty, niebieskawy lub seledynowy, w celu odróżnienia ich od gipsu zwykłego. W handlu są one rozprowadzane pod różnymi nazwami fabrycznymi, jak np.: gips marmurowy, parianowy, Plaster, Moldano, Calstone. Gips marmurowy zawierający ałun glinowo-potasowy jest trzykrotnie twardszy od zwykłego gipsu, jednak czas jego wiązania wydłuża się do 15 godz. Podobne właściwości wykazuje gips parianowy, który zawiera dodatek boraksu. Większość preparatów gipsu utwardzonego ma w swym składzie, obok ałunu i boraksu, również substancje skracające czas wiązania. Dla przykładu: czas wiązania wspomnianych preparatów — Plaster, Moldano i Calstone — wynosi 15—25 min. wskutek odpowiedniego zestawu katalizatorów ujemnych i dodatnich. Warto zaznaczyć, że do zarabiania gipsu utwardzonego używa się mniej wody, aniżeli do zwykłego. Można też zwiększyć twardość powierzchownej warstwy gotowych modeli gipsowych przez powlekanie ich albo nasycanie różnymi roztworami.

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *