Twarde tkanki zęba

Twarde tkanki zęba składają się w większości z substancji nieorganicznych, mianowicie: szkliwo w 98%, zębina w 72—74%, a kostniwo w 65%. Skład chemiczny soli mineralnych jest podobny we wszystkich trzech tkankach. Analiza chemiczna ujawniła obecność Ca, Mg, K, Na, F i resztę kwasu fosforowego. Przewagę stanowią fosforany wapnia, tworzące kryształy, zwane hydroksyapatytami, o wzorze sumarycznym: Cai0(PO4)G(OH)2 lub

Obok hydroksyapatytów mogą w szkliwie znajdować się fluoroapatyty: w przypadku dostarczenia twardym tkankom zęba, a szczególnie szkliwu odpowiedniej ilości fluoru. Fluoroapatyty są bardziej odporne na działanie kwasów. Fakt ten wykorzystuje się we fluorowej profilaktyce próchnicy, polegającej na podawaniu fluoru różnymi drogami, a najlepiej w wodzie, począwszy od urodzenia osobnika.

Mineralizacja twardych tkanek zęba nie jest równomierna. W szkliwie i w zębinie obserwuje się często obszary słabiej zmineralizowane, nawet w warunkach prawidłowych. Miejsca te w szkliwie noszą nazwę linii Retziusa, a w zębinie linii konturowych Owena. W zębinie obserwuje się też inne miejsca o niedostatecznej mineralizacji, tzw. zębinę mię- dzykulistą (dentinum interglobulare). Miejsca te występują też warstwowo (warstwa Czermaka i warstwa ziarnista Tomesa). Warstwowy lub linijny układ miejsc słabiej zmineralizowanych świadczy o nierównomiernym przebiegu procesu mineralizacji.

W wyrżniętym zębie odbywa się dalej tworzenie zębiny, tzw. wtórnej. Produkują ją komórki zębinotwórcze i odkładają wewnątrz jamy zęba, która z wiekiem ulega stałemu zmniejszaniu.

Przyzębie (parodontium) jest to zespół tkanek otaczających ząb i utrzy-mujących go w zębodole. Topograficznie przyzębie dzieli się na około- wierzchołkowe (parodontium periapicale) i brzeżne (parodontium marginale). Najczęściej jednak pod pojęciem przyzębie rozumie się przyzębie brzeżne, a więc zespół tkanek stykających się w obrębie szyjki zęba. W skład przyzębia wchodzą: dziąsło, ozębna i wyrostek zębodołowy. Bardzo ściśle topograficznie i funkcjonalnie z przyzębiem jest związany cement korzeniowy.

Po zakończeniu wyrzynania zęba tkanki przyzębia łączą się ze sobą w okolicy szyjki zęba, stanowiąc całość morfologiczno-czynnościową.

Dziąsło składa się: a) z brodawek dziąsłowych (papilla gingivalis), wy-pełniających zwykle trójkątne przestrzenie międzyzębowe, b) z dziąsła brzeżnego (gingiva marginalis), stanowiącego zewnętrzną ścianę kieszonki dziąsłowej, oraz c) z dziąsła właściwego, czyli zębodołowego (gingiva propria), stanowiącego pokrycie szczytowej części wyrostka zębodołowego (ryc. 77).

Połączenie między zębem a dziąsłem w okolicy szyjki zębowej po- wyrżnięciu się zęba, to tzw. przyczep nabłonkowy, utworzony z nabłonka dziąsła, stykającego się z oszkliwiem (ryc. 78). Nabłonek przyczepu, podobnie jak nabłonek wewnętrzny kieszonki dziąsłowej, nie rogowacieją. Stanowią przez to miejsce zmniejszonej odporności na działanie urazów mechanicznych, chemicznych, a przede wszystkim bakteryjnych.

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *